Günümüz Basınında Kadın(lar) – Leyla Şimşek

Gunumuz_basininda_Kadinlar
Kadınlığa Ve Dolayısıyla Erkekliğe – Prof. Dr. Nazan Aksoy
Kitle iletişim araçlarının gündelik yaşam üzerinde ne denli etkin olduğu bilinen bir gerçek. Kitle iletişim araçları, kullandığı söylem ve göstergelerle yaşam pratiği içindeki bireyi yeniden biçimlendirilerek, toplumsal olguları belli bir bakışa göre anlamlandırıp, tanımlamaktadır. Her ne kadar medyayı toplumsal pratiklerden bağımsız bir güç olarak görmüyor, bireyleri de tamamiyle pasif ve medyanın yönettiği nesneler olarak düşünmüyorsak da, egemen söylemlerin bireyler tarafından benimsenmesi ve içselleştirilmesinde medyanın oynadığı rolü göz ardı edemeyiz.
Günümüz Basınında Kadınlar-Gazete Haberlerinde Kadınların Temsiline Yönelik Analitik Bir Çalışma başlıklı inceleme temelde, Türkiye’de son yirmi yıl içinde varlık gösteren feminist hareketin, toplumdaki kadınlık tanımlarına ilişkin bir değişime yol açıp açmadığını, basında yer alan haberlerdeki kadınlık tanımlarından yola çıkarak araştırıyor. İncelemede kadınların basında haber konusu olarak temsil edilme biçimleri analiz edilerek, kadınlığa ve dolayısıyla erkekliğe ilişkin süregelen toplumsal tanımlamaların ve bunların belirlediği toplumsal rollerin nasıl pekiştirildiğine, bu anlamda da medyanın, kadınlığın ideolojik inşasına nasıl iştirak ettiğine ışık tutuyor. Böylece gerçeklik iddiası taşıyan haberin de, edebiyat ve sanat eserleri gibi ‘gerçeği’ yeniden kuran bir inşa olduğunu gösteriyor. Dolayısıyla kadınlığa (ve erkekliğe) atfedilen niteliklerin biyolojik olmaktan ziyade çeşitli söylemlerle kurulan toplumsal inşalar olduğuna işaret ediyor. Bu nedenle medya tüm dünyadaki feminist akademik çalışmaların başlıca mücadele alanını oluşturuyor.
İncelemede farklı ideolojik eğilimlere sahip beş gazetenin taranması, sonuç itibariyle oldukça ilginç bir tablo ortaya çıkarmakta. İncelemenin sonuçlarına göre, farklı siyasal ideolojilerin hiçbiri, kadınlığın , erkekliğin karşıtı olarak tanımlandığı hiyerarşik yapıya alternatif getirmiyor. Hatta süregelen hiyerarşik toplumsal cinsiyet sisteminin pekiştirilmesinde rol oynuyor. Haberlerdeki söylem analizleri incelendiğinde, ideolojik söylemlerin kendilerini meşrulaştırma aracı olarak yine kadınları kullanmakta olduğu sonucu çıkıyor. Ayrıca, medyanın, kadın haklarından söz ederken bile yapısal bir değişimi ya da kadınların özgürleşmesi yönünde bir sorunsalı söz konusu etmediği, kadınların toplumdaki rollerinin dönüştürülmesinde ancak biçimsel, yüzeysel kalan bir noktadan baktığı ortaya konuluyor. Bu durumda da kadın hakları ve kadınların özgürleşmesi ayrı birer konu olarak karşımıza çıkmakta. Yani incelemeye göre, süregelen söylemler içinde kadın haklarının öne çıkarılması, pratikte kadınların özgürleşmesi anlamına gelmiyor.
Kültür ve medya araştırmaları çerçevesinde ortaya çıkarılan bu inceleme, tam anlamıyla sosyolojik bir çalışma değilse de, gerek kuramsal çerçevesi gerekse örneklemeleri açısından, farklı siyasal ideolojileri temsil eden gazetelere yönelik, yoğun ve kapsamlı bir araştırmanın ürünüdür. Günümüzde disiplinlerarası çalışmaların ne denli önem kazandığı da düşünülürse, Leyla Şimşek’in bu incelemesi, farklı bir alanda eğitim almış birisinin de ciddi bir araştırma ve çalışma temposuna girdiğinde ne kadar başarılı olacağının bir göstergesi. Çok genç yaşlardan beri kültürel konulara duyduğu ilgiyi yaşam boyu sürecek bir uğraşa dönüştüren Leyla Şimşek’in Günümüz Basınında Kadınlar-Gazete Haberlerinde Kadınların Temsiline Yönelik Analitik Bir Çalışma adlı incelemesinin değerli bir çalışma olduğunu düşünüyorum. Geliştirdiği ilginç bakış açılarıyla düzeyli bir inceleme olarak, konuyla ilgili araştırmalara ve araştırmacılara katkıda bulunacağı inancındayım.

Yayına Hazırlayan: Prof. Dr. Nazan Aksoy
Düzelti: Prof. Dr. Nazan Aksoy
Tasarım: Faruk Ulay
Tasarım Uygulama: Murat Gülsoy
Kapak Resmi: P. Rothberg
Türü: İnceleme
© Eylül 2000 altKitap ve Leyla Şimşek

Kitabı PDF formatında okumak için aşağıdaki bilgileri doldurun.

E-posta:*
Kutucuktaki yazıyı tekrarlayınız.

Leyla Şimşek

Leyla ŞİMŞEK, 1968 yılında Ankara'da doğdu. Lisans eğitimini Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Eğitimi Bölümünde, Yüksek Lisans eğitimini Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde tamamlamıştır. Halen aynı üniversitede İngilizce Okutmanı olarak çalışmakta ve çevirmenlik yapmaktadır.